Ecosysteem als versneller van 6G
“Wij zorgen dat 6G-innovaties niet in het lab blijven hangen, maar worden getest, gevalideerd en klaargemaakt voor de markt.”
Programmalijn 4 binnen Future Network Services (FNS) richt zich op het versterken van het Nederlandse 6G-ecosysteem: van technologieontwikkeling tot toepassing, van startup tot internationale standaard. Lenneke de Voogd (TU Delft Innovation & Impact Centre) vertelt hoe PL4 innovatie versnelt door samenwerking, testfaciliteiten en internationale positionering.
Van technologie naar toepasbare innovatie
Waar andere programmalijnen zich meer richten op fundamentele technologie of specifieke use cases, vervult Programmalijn 4 een verbindende en versnellende rol.
“Programmalijn 1 en 2 ontwikkelen bijvoorbeeld 6G-chips, AI-gestuurde netwerksoftware en nieuwe netwerkarchitecturen. Programmalijn 3 vertaalt dat naar concrete toepassingen, zoals slimme mobiliteit, industriële automatisering of draadloze sensing. Wij zorgen dat de innovaties samenkomen, getest worden in de praktijk en daadwerkelijk waarde gaan creëren.
Dat gebeurt via instrumenten zoals het Nationaal 6G Testbed, regionale 6G Fieldlabs, internationale standaardisatie, startup ondersteuning, human capital-initiatieven en technology-policy co-development.
Waar 6G tastbaar wordt
Het versterken van het verdienvermogen van Nederland staat centraal in PL 4. Het Nationaal 6G Testbed en de aangesloten 6G Fieldlabs in Delft, Groningen, Eindhoven, Den Haag en Amersfoort spelen daarin een sleutelrol.
“Dat zijn de plekken waar 6G concreet wordt: waar nieuwe 6G-componenten van partijen als NXP worden gevalideerd in een realistische netwerkomgeving, waar startups hun AI-softwaremodules testen, en waar mkb-bedrijven experimenteren met toepassingen zoals geautomatiseerde drone-inspecties.”
Door onderzoekers en bedrijven al in een precommerciële fase toegang te geven tot geavanceerde faciliteiten, expertise en partners, verkleint FNS risico’s en versnelt het de stap naar marktintroductie.
“Als 6G straks commercieel wordt uitgerold, hebben deze bedrijven al getest, geleerd en opgeschaald. Dat is een enorme voorsprong.”
Van testbed naar standaard en beleid
PL 4 stopt niet bij testen alleen. Innovatie worden actief gekoppeld aan internationale standaardisatie en aan beleid. “Via bijdragen aan ETSI en 3GPP zorgen we dat Nederlandse technologie daadwerkelijk landt in wereldwijde 6G-standaarden. Dat is cruciaal voor schaalbaarheid en voor het verdienmodel van bedrijven.”
Ook technology-policy co-development is een belangrijk onderdeel. Een concreet voorbeeld is het open rapport over interferentiescenario’s in de Upper 6 GHz-band, waarin experts technische risico’s en beleidsimplicaties voor 6G in Nederland analyseren. “Dit soort diepgaande analyses helpt beleidsmakers om tijdig goed onderbouwde keuzes te maken en voorkomen dat regelgeving innovatie onbedoeld afremt – een les die we uit de 5G-uitrol hebben geleerd.”
Resultaten en mijlpalen
De voortgang van Programmalijn 4 in fase 1 verloopt volgens plan.
“Een belangrijk resultaat is dat het Nationaal 6G Testbed daadwerkelijk staat en operationeel is als één federated infrastructuur. Niet zes losse fieldlabs, maar één samenhangend nationaal testbed”.
Daarnaast zijn via innovatietickets meerdere onderzoeksprojecten ondersteund, waarvan zes inmiddels zijn doorgegroeid tot spin-offs. Ook is een stevige basis gelegd voor Learning Communities, die direct zijn verbonden aan de 6G Fieldlabs. Hierdoor doen MBO-, HBO- en WO-studenten samen met bedrijven praktijkervaring op met 6G-technologie, wat essentieel is voor het opbouwen van voldoende gekwalificeerd personeel voor de opschaling van 6G in Nederland.
Samenwerking is essentieel – en soms spannend
Een belangrijke uitdaging was het doorbreken van de versnippering.
“In Nederland gebeurde al veel op 5G- en Beyond-5G, maar vaak los van elkaar. Wij hebben die initiatieven bij elkaar gebracht, technisch èn organisatorisch. Dat vraagt om vertrouwen, zeker als concurrenten samenwerken”
Ook helpt PL4 partners om scherper te kijken naar hun positie in de waardeketen. “Niet alleen: wat bouwen we? Maar ook: voor wie, wanneer en hoe past dit in een groter geheel?”
Hoogtepunten
Een belangrijk moment was de lancering van het Nationaal 6G Testbed op 7 oktober.
“Dat was het moment waarop we konden zeggen: dit is geen plan meer, dit is realiteit.”
Ook de internationale zichtbaarheid van Nederlandse startups noemt Lenneke een hoogtepunt, bijvoorbeeld op Mobile World Congress en 4YFN in Barcelona.
“Daar zie je ondernemers hun 6G-innovaties pitchen aan internationale investeerders en partners. Dat is waar alles samenkomt.”
Vooruitblik
In de afronding van fase 1 ligt de focus op concrete experimenten in het Nationaal 6G Testbed en op verdere internationale samenwerking, onder meer met Japan, Taiwan en Europese 6G-initiatieven.
In fase 2 wordt de ondersteuning van startups en scale-ups verder versterkt via een aparte programmalijn Acceleration & access to finance.
“Hier zit enorm veel potentieel voor nieuwe bedrijvigheid en langetermijnverdienvermogen voor Nederland.”
Oproep aan het netwerk
Tot slot benadrukt Lenneke het belang van samenwerking.
“Ecosysteemontwikkeling is teamwork. Het vraagt openheid, duidelijke keuzes en de bereidheid om samen te investeren in iets dat groter is dan je eigen organisatie.”
Volgens haar ligt daar ook de kracht van FNS: werken vanuit waardeketens en co-creatie, zodat 6G-innovaties niet alleen worden ontwikkeld, maar ook daadwerkelijk impact maken.
