We bouwen samen aan iets wat groter is dan de som der delen


Binnen het FNS 6G-programma draait alles om samenwerking tussen kennisinstellingen, bedrijven en overheden. In programmalijn 1 – gericht op chips en componenten voor 6G – wordt dat principe tot in de kern toegepast. Hoogleraar Bart Smolders (TU/e) vertelt hoe Nederland in de wereldtop meedraait, welke successen al zijn geboekt en waar de volgende stap ligt.

“Het is geen toeval dat Wi-Fi en Bluetooth allebei door Nederlanders zijn uitgevonden,” zegt Smolders. “We hebben historisch een heel sterke positie in radio- en chiptechnologie, die teruggaat tot de tijd van Philips.”

Van radio’s tot 6G-chips

Na tien jaar bij NXP in Nijmegen te hebben gewerkt, waar hij chips en modules ontwikkelde voor mobiele communicatie, is Smolders nu hoogleraar aan de TU/e en wetenschappelijk directeur van het Casimir Instituut. “Binnen programmalijn 1 focussen we op het radiogedeelte van draadloze netwerken – de hardware die je letterlijk kunt zien, zoals de antennemasten langs de snelweg. Nederland heeft daarin wereldwijd een sterke positie, en die willen we behouden én uitbreiden.”

20241023_110424550_iOS

Een keten van chip tot netwerk

Wat programmalijn 1 uniek maakt, is de volledige keten die binnen FNS samenwerkt – van chipontwikkelaars tot netwerkoperators. “Wij hebben niet alleen de chip en componentontwerpers, zoals NXP en Prodrive, aan boord,” vertelt Smolders, “maar ook hun klanten, zoals Ericsson en Nokia, én dáár weer de klanten van – zoals KPN. Daardoor weet je als componentbouwer al in een vroeg stadium wat er over vier of zes jaar nodig is. Dat maakt dat we veel gerichter kunnen innoveren en concurrerender zijn op wereldschaal.”

Die samenwerking is ook precies wat de FNS-aanpak onderscheidt. “Het zorgt ervoor dat iedereen in de keten beter raak schiet, je weet waar je naartoe werkt.”

Vooruitgang in hoog tempo

De voortgang van de programmalijn stemt Smolders optimistisch. “We zijn gestart met 25 partners, inmiddels zijn dat er 27 – waaronder diverse start-ups en spin-offs. Vanaf het begin is het enthousiasme groot geweest, en dat is nog steeds zo.”

De resultaten liegen er niet om: meer patenten en prototypes dan oorspronkelijk beloofd. “Het eerste grote hoogtepunt was de testchip die we samen met NXP en universiteiten hebben ontwikkeld,” vertelt Smolders trots.

“Die chip voldeed volledig aan de verwachtingen en was wereldwijd uniek – we spelen op dat vlak echt in de Champions League.”

Inmiddels zijn er al meer dan vijftien prototypes ontwikkeld. “En er zitten er nog een flink aantal in de pijplijn,” vult hij aan. “Daaronder ook chips die de energie-efficiëntie van antennemasten sterk verbeteren. Ongeveer de helft van het wereldwijde energieverbruik van mobiele communicatie gaat daar nu in zitten, dus elke verbetering maakt een enorm verschil.”

Leren en bijsturen

Tegelijkertijd blijven er uitdagingen. “De wereld verandert,” zegt Smolders. “Toen we begonnen, richtten we ons op frequenties rond 100 GHz, maar de inzichten zijn veranderd. Nu blijkt dat de 6- tot 20 GHz-band realistischer is voor 6G-toepassingen. Dat vraagt weer nieuwe technologie en samenwerking met andere sectoren, zoals satellietcommunicatie en defensie.”

Die wendbaarheid is volgens hem een kracht van het FNS-programma: “We kunnen snel bijsturen, omdat de lijnen kort zijn en iedereen weet wat er speelt.”

FNS-TU-Delft-foto-Eric-van-Nieuwland-104033

Een ecosysteem dat werkt

Wat Smolders het meest waardeert binnen FNS, is de hechte samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijven. “Eigenlijk alles wat we doen, doen we samen. Dat zie je terug in onze industrial PhD’s, in mensen van bedrijven die deels bij universiteiten werken – die warme uitwisseling is goud waard. Het zorgt ervoor dat onderzoek direct impact heeft op de economie, en dat we niet alleen academisch mooie dingen doen, maar ook echt bijdragen aan nieuwe producten en bedrijven.”

Klaar voor de volgende fase

Als hij vooruitkijkt naar eind 2025, is Smolders optimistisch. “De plannen voor fase 2 liggen klaar, de strategie is bepaald. De prototypes die we hebben gepland, leveren we de komende periode op. Ik heb er alle vertrouwen in dat we ook de volgende stap succesvol gaan zetten.”

“Kijk naar hoe we binnen FNS samenwerken. De manier waarop we kennisinstellingen en bedrijven verbinden is uniek. Het is echt een learning community – en samen bouwen we aan iets wat groter is dan de som der delen.”


Meer FNS-Nieuws